فواید حضور و نقش آفرینی دانش‌آموزان در تجمعات
فواید حضور و نقش آفرینی دانش‌آموزان در تجمعات
-امیر‌حمزه مهرابی
این روزها اخباری مبنی بر حضور و اداره تجمعات شبانه توسط دانش آموزان گراشی در رسانه‌ها بازتاب داشته است. شکی نیست که «حضور کودکان و نوجوانان در اجتماعات شبانه» اثرات روانی مثبت و ماندگاری بر رشد شخصیتی و اجتماعی آنها می گذارد. اما «نقش آفرینی نوجوانان در برپایی و اداره این اجتماع عظیم» آنان را به مدیران فرهنگی توانمند تبدیل خواهد کرد.
کودکی و نوجوانی دوره‌ای حساس در شکل‌گیری شخصیت هر فرد است. در این سنین، تجربه‌ها بیش از هر آموزش مستقیمی اثر می‌گذارند. یکی از این تجربه‌های مهم، حضور در اجتماعاتی است که باهدف حمایت از وطن و تقویت حس همبستگی برگزار می‌شوند.
در نظام تربیتی اسلامی نیز، دوران کودکی و نوجوانی به‌عنوان «دوران طلایی» یادگیری و شکل‌گیری شخصیت شناخته می‌شود؛ آنچه فرزندان در این سنین می‌آموزند، برای همیشه در ذهن و جانشان نقش می‌بندد. از این جهت، حضور آگاهانه کودکان و نوجوانان در کنار زنان و مردان در تجمعات شبانه مردمی، نه یک رویداد احساسی زودگذر، بلکه درسی عملی و ماندگار از فرهنگ ایرانی-اسلامی است که خانواده‌های انقلابی آن را فرصتی برای تربیت نسل آینده و تمدن‌سازی می‌دانند.
شرکت و کنشگری نوجوانان در تجمعات مردمی فواید زیادی دارد که برخی از آنها عبارتند از:
۱️⃣- تقویت اعتماد به نفس:
یکی از مهمترین اثرات مثبت این اجتماعات، تقویت اعتمادبه‌نفس است. وقتی کودک یا نوجوان در یک جمع حضور دارد و احساس می‌کند دیده می‌شود و بخشی از یک حرکت جمعی است، حس ارزشمندی در او تقویت می‌شود. این موضوع می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت مستقل و قوی بسیار مؤثر باشد. اگر نوجوان علاوه برحضور به عنوان یک «مستمع یا تماشگر»، بتواند به عنوان یک «کنشگر فعال» نقش افرینی کند، این تاثیر به مراتب بیشتر خواهد بود.
۲️⃣- رشد روانی-اجتماعی
اجتماعات شبانه با محوریت وطن‌دوستی و دینمداری ، اگر با برنامه‌ریزی درست و نگاه تربیتی برگزار شوند، می‌توانند نقش مهمی در رشد روانی، اجتماعی و حتی عاطفی کودکان و نوجوانان داشته باشند. این تجربه‌ها به آنها کمک می‌کند تا علاوه بر شناخت بهتر جامعه، احساس تعلق، مسئولیت‌پذیری و همدلی را در خود تقویت کنند؛ ویژگی‌هایی که برای ساختن آینده‌ای بهتر ضروری هستند.
۳️⃣ایجاد حس تعلق
کودکان و نوجوانان وقتی در کنار خانواده، دوستان و دیگر افراد جامعه در یک فضای مشترک جمع می‌شوند، احساس می‌کنند بخشی از یک جمع بزرگ‌تر هستند. این حس با هم بودن به آنها امنیت روانی می‌دهد و باعث می‌شود کمتر احساس تنهایی کنند. در دنیای امروز که بسیاری از نوجوانان با انزوا و فاصله‌گرفتن از جمع و پناه بردن به فضای مجازی روبه‌رو هستند، چنین تجربه‌هایی می‌تواند بسیار ارزشمند باشد.
۴️⃣-تخلیه هیجانات
از سوی دیگر، این اجتماعات فرصتی برای تخلیه هیجانات است. نوجوانان معمولاً احساسات قوی و گاه متناقضی دارند و اگر نتوانند آنها را به‌درستی بیان کنند، ممکن است دچار فشار روانی شوند. فضای جمعی، به‌ویژه در شب که حال‌وهوای خاصی دارد، به آنها اجازه می‌دهد احساسات خود را در کنار دیگران و به شکلی سالم بروز دهند. این موضوع می‌تواند به آرامش ذهنی و کاهش استرس کمک کند.
۵️⃣-یادگیری ارزش‌ها
نکته مهم دیگر، یادگیری ارزش‌ها از طریق تجربه است. در این اجتماعات، کودکان و نوجوانان می‌بینند که بزرگ‌ترها چگونه نسبت به مفاهیمی مانند وطن، همدلی و مسئولیت‌پذیری رفتار می‌کنند. این دیدن و تجربه‌کردن، بسیار تأثیرگذارتر از شنیدن صرف است. آنها به‌تدریج یاد می‌گیرند که این مفاهیم فقط در حرف نیستند، بلکه در عمل و رفتار روزمره معنا پیدا می‌کنند.
۶️⃣تقویت مهارت‌های اجتماعی
همچنین این فضاها به تقویت مهارت‌های اجتماعی کمک می‌کنند. کودکان در این جمع‌ها یاد می‌گیرند چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنند، نظم را رعایت کنند و در کنار دیگران رفتار مناسبی داشته باشند. این مهارت‌ها برای آینده آنها بسیار مهم است، زیرا آنها را برای حضور در جامعه‌ای بزرگ‌تر آماده می‌کند.
۷️⃣-جذابیت سمعی بصری
در کنار این موارد، فضای اجتماعات شبانه می‌تواند جذابیت خاصی برای کودکان و نوجوانان داشته باشد. نورها، سرود‌های جمعی، نماهنگ‌های حماسی، سردادن شعارهای انقلابی، کثرت جمعیت و حال‌وهوای متفاوت، این تجربه را برای آنها به یک خاطره ماندگار تبدیل می‌کند. خاطراتی که در این سنین شکل می‌گیرند، می‌توانند تا سال‌ها در ذهن باقی بمانند و بر نگرش فرد نسبت به جامعه و وطن تأثیر بگذارند.
۸️⃣-جامعه پذیری
انسان از طریق کنش متقابل بادیگران، در بسترهای گوناگون فرهنگی،اجتماعی و ساختی، رشد می کند..با شرکت در اجتماعات ،جامعه پذیری حاصل می شود که به نوبه خود موجب انسجام اجتماعی و تسهیل در زیست اجتماعی می گردد.
