گیاهان و سبزیهای خوراکی و دارویی گراش
:
🟢گیاهان و سبزیهای خوراکی و دارویی گراش
✍️مجید فیروزی
🌐تابان گراش : مجید فیروزی این نوشته را اوایل فروردین در اختیار تابان قرار داد و ما در نظر داشتیم همزمان با راه افتادن سایت آن را منتشر کنیم. ولی با توجه این که سایت تابان هنوز در مرحله تست داخلی قراردارد و فصل بهار نیز دارد به پایان می رسد، ترجیح دادیم این یادداشت را درکانال تابان منتشر کنیم. فیروزی دراین یادداشت به معرفی گیاهان خوراکی ودارویی که در گراش و در فصل بهار می روید پرداخته است:
—————————–
هر ساله با اولین باران قوس شور و اشتیاق در دل مردم ایجاد میشود و به خود نوید بهار را میدهند.. در هر کوی و برزنی و دور همی خانوادگی، کم کم صحبت از سبزیهای محلی فصل بهار می شود ( جه خشن خرگازک و پابجی و بابینه با نون مهوه و ……..) این شرایط بهانهای شد تا گریزی به انواع سبزیهای خوراکی و دارویی که در گراش مردم آن ها را می شناسند و استفاده می کنند داشته باشیم . گیاهان مورد استفاده مردم به دو دسته «خوراکی» و «دارویی» تقسیم می شود. در این جا به اختصار به معرفی بخشی از آنها می پردازم:
🔹سبزی های خوراکی شامل :
۱ – خَرگازَک (khargazak ): با برگ های زبر و ضخیم و بیضی شکل دارای طبع گرم
۲ – پابِجی (pabeji): با برگ های دندانه ای مثل پای گنجشک
۳ – مَدُزبِه (madozbeh): با برگ های شبیه شوید و قد راست و کوتاه و گل زرد با طبع گرم با خواص دارویی فراوان
۴ – خِوِئرَه (khevera): با برگ های دایره مانند و خاصیت ملینی و مدری دارد و پخته مصرف می شود.
۵ – خَندَلِه (khandale): بابرگ های بیضی شکل و بوته ای با طبع گرم و پخته مصرف می شود.
۶ – لِمِخِه (lemekhe): بابرگ های پنبه ای مانند و آبدار
۷ – گل خِوئِری (golkheveri): با برگ های سوزنی مانند شوید دارای طبع گرم است.
۸ – تُرُشَه (torosha) : با برگ های قلب مانند و آبدار با طعم ترش ملایم که بیشتر با خِوئِره پخته مصرف می شود.
۹ – اِنگُس (engos): گیاهی با طبع بسیار گرم و با خاصیت دارویی فراوان و بد بو که خیلی ها بخاطر بوی بد آن کمتر می خورند و هم خام و هم پخته مصرف می شود.
۱۰ – آوِوه (avve): با برگ های ناودانی و راست با انتهای مایل به زرد است و از محبوب ترین سبزی ها است و غذای مخصوصی بنام شله آووه با محتویات آرد و ملخ و جی جشک و یا ماهی هشنه بسیار خوشمزه درست می شود.
۱۱ – جِیکَه(jika) : با برگ های ناودانی پیچ خورده بلند که بروی زمین خزیده و با طبع گرم که معمولا با تخم مرغ می پزند.
۱۲ – سَرمِه (saeme): با برگ های کوجک دالبری شده بوته ای است و پخته با ماست مصرف می شود.
۱۳ – اِدرَه یا سَمسِیل (edra یا samsil): با برگ های سوزنی و آبدار و شورمزه و در زمین های شوره زار می روید و با ماست یا دوغ مصرف می شود.
۱۴ – اِسکِ بَش (eskebash): با برگ های بلند مثل کاهو
۱۵ – گازرَکِیل(ghazrakil) : بوته ای ایست با گل زرد رنگ با قلمه ای بلند که در گندم زار می روید و ریشه شیرین و آبدار سفید رنگ آن خورده می شود.
۱۶ – سَلِ دُمبَاله (saledambale): با برگ های دو یا سه شاخه بیضی شکل سبز مایل به فیروزه ای خزیده روی زمین دارای ریشه حجیم با پوست قهوای سوخنه که با جدا کردن پوسته مفز سفید رنگ شیرین آن مصرف می شود.
۱۷ – مِیئَل (mial): با برگ سوزنی مثل شوید با بوی نافذ با طبع گرم با ماست و برنج مصرف می شود.
۱۸ – کِوِت (kevet): برگ های تازه سبز شده درخت انجیر کوهی به همراه ثمر نارس آن پخته و با ماست مصرف می شود.
🔹دسته دوم گیاهان دارویی شامل :
۱ – اِنگُس (engos)همان گباه انغوزه
۲ – بابِینَه (babinah)همان بابونه
۳ – گِنار (genar )همان خار مریم(خار پنیری)
۴ – شیر خِشت (shirkhesht)
۵ – سِرَ بَرزَه (serabarza)
۶ – سَن دُلِس (sandoles )همان اسپند
۷ – بَروِیز (barviez)
۸ – خاکشیر (khakshir)
۹ – مَروه تَئر (marvetar)
۱۰ – کاسنی (kasni)
┄┅┅┅❀☀️❀┅┅┅┄
