حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر(قسمت سوم)

سخنرانی سرکار خانم فردفانی در هیات نینوا در جمع بانوان

🔹جلسه پنجم و پایانی

در جلسات گذشته درباره شناخت درست از جنس وجودی  زن و مرد در نظام خانواده سخن گفتیم و از دو صفت متفاوت در شخصیت ایشان نام بردیم و آن عاطفه و احساس و طراوت و لطافت در شخصیت زن و سختی و محکمی در شخصیت مرد است. لذا زن با دریافت عاطفه و احساس و مرد با دریافت حس قدرت ، به نیازشان پاسخ داده شده، به آرامش می رسند.

منابع دینی نیز بین تربیت دخترانه و پسرانه تفکیک قائل شده است ، به عنوان مثال برای تربیت فرزند دختر باید رفتاری توام با ظرافت و احساس داشت، زیرا جنس وجودی دختر از عاطفه و احساس است و توجه و ابراز محبت به او از اهمیت بالایی برخوردار است و برای تربیت فرزند پسر باید به گونه ایی رفتار کرد که حس محکمی و مردانگی در او رشد پیدا کند .

نکته: تربیت پسرانه و تربیت دخترانه تفاوت هایی دارد. مادری که پسر خود را دخترانه تربیت می‌کند همان پسر در آینده و پس از ازدواج با همسرش دچار مشکل شده، صدای اعتراض همسرش بلند می‌شود چرا که او مردی محکم و مقتدر که بتوان به او تکیه کرد، نیست .

ویژگی های مرد مقتدر

١. استحکام و محکمی: این صفت همان ویژگی “الرجال قوامون علی النساء” است که مرد را تکیه گاه خانواده معرفی می کند و قطعا این ویژگی غیر از یکدندگی و غُد بودن است.

نمونه ایی از مرد مقتدر در دوران معاصر شخصیت حضرت امام رحمه الله علیه می باشند. حدودا ۱۶ ، ۱۷ ساله بودند، لات چاقو کشی در حیاط مدرسه ی فیضیه عربده کشی می کرد و کسی جرات نزدیک شدن به او را نداشت، حضرت امام خیلی ارام جلو رفتند و سیلی محکمی به وی زده، راهش را می‌گیرد و از در مدرسه خارج می شود.

٢. مأمن بودن: زن و فرزند از ابراز نیاز به او واهمه ندارند. علاوه بر محکم بودن، امن هستند.

برخی اقایون، زن و فرزند جرات ندارند بگویند فلان وسیله را نیاز داریم  یا فلان خوراکی در خانه تمام شده، بس که همسر اهل قشقرق است.

هنگامی که زن حس اقتدار را در وجود مرد خود ارتقاء می‌دهد در مقابل مرد نیز در صدد تامین تمام نیازهای همسر خود می‌باشد و در نتیجه زن به همسر ایده آل خود خواهد رسید . چنین مردی از همسرش قدردانی می‌کند و داشتن چنین زنی را موهبتی برای خود می داند.

٣. مرد مقتدر قدرت تصمیم گیری بالایی دارد. اگر مشکلی بوجود بیاید به دنبال حل سریع آن مشکل بر می‌آید. در مقابل، مردی که مسئولیت تمام شکست ها و مشکلات زندگی را بر گردن دیگران و البته همسر خود می‌اندازد، به هیچ عنوان مردی مقتدر نیست( در مشکلات به دنبال مقصر میگردد) .

۴. مرد مقتدر فرمان و دستور نمی‌ دهد .از نشانه های مرد مقتدر این است که بیرون از منزل با شدت و حدت است ولی در درون منزل نهایت نرمی و آرامش را نسبت به خانواده دارد.

حضرت امام ره : “چشمتون به قرآن من نیفتاده؟” به جای دستور و فرمان که تحکمی است، اشاره ی به دستور دارند.

یا به جای امر به ریختن چای می فرمودند: “سماور روشنه؟ ”

۵. مرد مقتدر نه در سختی‌ها بیتاب می شود و نه در خوشی‌ها زمام امور را از دست می‌دهد. باز هم نمونه بارزش را در وجود امام خمینی رحمه الله علیه می‌بینیم در ۱۲ بهمن ماه در میان شادی و شعف مردم ، به خبرنگاری ‌که پرسید چه احساسی دارید؟ فرمودند : هیچ.

۶. مرد مقتدر نهایت عاطفه و احساسش را نثار همسر و فرزند میکند. (ابراز محبت)

نمونه ی آن نامه ی عاشقانه ی حضرت امام ره از لبنان به همسرشان است. نامه ای که لبریز از اصطلاحات عاطفی و احساسی است.

یا جملات امیرالمؤمنین علیه السلام، مرد مقتدر عالم، خطاب به زهرای مرضیه سلام الله علیها، وقتی بدن حضرت را کنار قبر گذاشتند: ای کاش وقتی نفس های علی بالا می آید ، جان او هم با این نفس ها از بدن خارج شود، یا کنار بستر حضرت : والله مااغضبتنی… ، فاطمه جان به خدا قسم هرگز مرا خشمگین نساختی… ، بمن العزا یا بنت رسول الله؟ ، چه کسی بعد توی فاطمه، تسلای خاطر علی باشد؟

٧. مرد مقتدر دهان بین نیست. یعنی بدون اندیشه و تفکر، تحت تأثیر کلام و رفتار دیگران قرار نمی گیرد.

٨. قدرت تصمیم گیری ندارد.

مردی که احساس خودارزشمندی ندارد، ریسک پذیر نیست و رفتارهای جرأت مندانه ندارد.

نکته : بخش عمده‌ی اقتدار مرد یا ضعف آن در تربیت خانوادگی( ارتباط پدر و مادر با فرزند در دوران کودکی و نوجوانی) رقم می خورد، اما نوع برخورد زن با شوهر می‌تواند زمینه ی کاهش یا افزایش اقتدار را فراهم کند.

٩.  مرد مقتدر اهل فشار و تهدید و هیاهو علیه خانواده و همسر نیست . هر چه شخصیت مردی متعالی تر باشد تهدید و فشار و ارعاب در وی کم رنگ تر می‌شود و از بین می‌رود. به عنوان مثال وقتی یک بار و دو بار و چندین بار، تکالیف فرزندان را به آن‌ها یاد آور شویم و حرفمان را گوش ندهند، اگر بر سر آنان داد بزنیم و تن صدا را بلند کنیم، در حقیقت دچار ضعف شده ایم‌.بنابر این یاد آور می‌شویم مردی که تهدید و فشار و هیاهو به پا می‌کند نشان دهنده ی شخصیت ضعیف اوست نه قدرت وی.

١٠. مرد مقتدر تا حد توان تمام نیازهای خانواده و همسرش را بی هیچ منتی تامین می‌کند .کف تأمین، تأمین مادی و مالی است، مردی که اقتدار دارد، بتواند خرج می کند، نتواند تمام تلاشش را به کار گرفته و نهایتا عذرخواهی میکند. نه اینکه بابت زحمات و تلاشش منت بگذارد.

حضرت امام ره : “از خدمت خواهران و برادران مرخص می شوم، امیدوارم از قصور و کوتاهی های من بگذرند.”

مرد غیرمقتدر( منت میگذارد) : “برو خدا رو شکر کن معتاد نیستم، دست بزن ندارم.”

١١. دادن آرامش و امنیت : از مهمترین مشخصه مرد محکم، ارامش دهی است. در سختی های مسیر زندگی، بیماری، فقر، ورشکستگی و… این مرد مقتدر است که دیگران را آرام می کند نه اینکه او نیاز به دلداری داشته باشد. (نترسید من هستم نه اینکه بگوید بدبخت شدیم رفت..) مردی که محکم نیست، با یک سردرد ساده، تو دلش خالی شده و ابراز میکنه نکنه تومور دارم، حال این  همسر است که باید به او دلداری بدهد.

و باز هم از شخصیت حضرت امام (ره) ، وقتی حادثه هفتم تیر ۱۳۶۰ اتفاق افتاد، شهادت شهید بهشتی و رجائی و باهنر و نمایندگان مجلس، رعب و هراسی به دل ملت افکند. یک سخنرانی حماسی از دل برآمده حضرت امام خمینی (ره)، روحیه ی دیگری به ملت بخشید: “اگر رجائی و باهنر، بین ما نیستند، خدای آنان که هست…”

رابطه ی سالم در نظام خانواده، خدمت متقابل زن و شوهر به همدیگر است ، مرد باید برای زن تکیه گاه باشد زیرا خداوند متعال شخصیت زن را لطیف و حساس و شکننده آفریده و برای ادامه ی مسیر نیاز به تکیه گاه دارد. از انطرف مرد نیاز به احترام و اقتدار دارد تا روزبه‌روز محکم تر شده، حمایت گری و پشتیبانی او از خانواده اضافه شود. لذا شکستن اقتدار مرد از سمت زن در حقیقت تخریب دیوار و تکیه گاه امن خود زن است.

🔴رفتارهای اقتدارشکن از سمت زن:

ممکن است زن به دنبال شکستن ابهت و اقتدار مرد نباشد، ولی رفتارهای او ناخواسته سبب کاهش اقتدار در مرد شود. رعایت جدول اقتدارشکتی، دفاع از خود زن است، نه دفاع و رعایت شخصیت مرد.

۱.مجادله و بگو مگو :اگر مرد اشتباه مرتکب شد، این زن است که باید برای اشتباه مرد توجیه و دلیل بتراشد نه اینکه خطایش را مثل پتک بر سر شوهر بکوبد.

٢. قهرکردن :هدف زن از قهر، دریافت محبت بیشتر است ( یعنی لطف بیشتر، مهر بیشتری نیاز دارم) اما برداشت مرد از قهر کردن زن، این است که به او می گوید بود و نبودت برای من فرقی ندارد.

3. گریه کردن : علی رغم اینکه گریه جز ویژگی های روحی زن است، اما برداشت مرد از گریه ی زن این است که تو نتوانستی یک زندگی درخور و درشأن برای من فراهم کنی و من به اخر خط رسیده ام. لذا گریه ی زن باید به سوی مرد باشد نه علیه او. و قطعا توجه عاطفی مرد به زن در این شرایط، زن را آرام می کند.

عکس العمل مرد مقابل گریه ی زن:

– تحقیر

– توبیخ

– بی اعتنائی

– حمله به خود و یا وسایل زندگی

در حالی که با توجه،تحویل گرفتن و شنیدن درددل زن میتوان آرامش را به او هدیه کرد.

۴.بی احترامی و تحقیر نسبت به خانواده همسر:

🔵چه رفتارهایی ایجاد اقتدار می‌کند؟

۱.اطاعت از همسر در زمینه های مختلف : چشم گفتن های زن، او را در چشم همسرش عزیز می کند.

۲.احترام به همسر و هر آنچه متعلق به اوست: تعریف و تمجید از وی( پدر، مادر، شغل، اصالت خانوادگی و تمام متعلقات وی)

۳.صدا زدن اسم همسر با پسوند و پیشوند محترمانه:

۴.رسیدگی به وضعیت ظاهری ( آرایش و پیرایش)

۵. قدردانی و تشکر از تمام زحمات همسر

۶.نادیده گرفتن عیوب همسر

٧. شکوه تأمین :احساس نیاز زن به شوهر، نه اینکه با استقلال طلبی، به همسر بفهماند که هیچ نیازی به او ندارد.

✅رعایت حریم و شخصیت مرد، منفعتش به خود زن برمی گردد. هر چقدر زن بتواند اقتدار بیشتری به شوهر بدهد، متقابلا مرد هم ابراز عاطفه و محبت شدیدتری نسبت به زن دارد. در حقیقت کوتاهی مرد در ابراز عاطفه، به دلیل ضعف شخصیت اوست./پایان